پارالمپیک عرصه غلبه اراده بر محدویت هاست : پارالمپیک؛رقابتی از نوعی دیگر مثل المپیک
هدف ازبرگزاری بازی های پارالمپیک رقابتی عادلانه بین همه ورزشکاران
است، اما به دلیل تفاوت های بسیاربین ناتوانی ها و درجه شدت آنها، دسته
بندی ورزشکاران پارالمپیکی خود همانند تورنمنتی چند جانبه است.
براساس سیستم دسته بندی ورزشکاران 'اوسکار پیستوریوس' جزء افرادی است که هر
دو پایش از زانو به پایین قطع است و به همین دلیل فقط می تواند با
ورزشکارانی به رقابت بپردازد که معلولیت شان به همین نسبت است.
اما او اخیرا تاریخ ساز شد و توانست در کنار ورزشکاران سالم در بازی های المپیک بدود.
'دیوید هو'کارشناس ورزش های معلولین دردانشگاه لافبورو بریتانیا که خود از دوندگان سابق پارالمپیک است، در این باره گفت: به نظر ما وضعیت اوسکار بدتر از کسانی است که فقط یک پا ندارند؛ اما در حقیقت او در دو تعادل بالایی دارد. افرادی که با یک پا واقعی و یک پای پروتز می دوند، تعادل کمتری خواهند داشت.
ورزشکاران پارالمپیکی به چهار دسته اصلی تقسیم شده اند: قطع عضو، نابینا، افرادی که مبتلا به فلج مغزی هستند، آنهایی که صدمات نخاعی دارند ویاکسانی که به دیگر ناتوانی های فیزیکی مبتلا شده اند.
ورزشکاران پارالمپیکی بسته به نوع رشته ورزشی با افرادی به رقابت می پردازند که ناتوانی مشابهی دارند یا اینکه بر اساس ارزیابی توانایی آنها در رشته ورزشی منتخب شان در دسته ای خاص قرار می گیرند.
دسته بندی ورزشکاران توسط هیأتی ویژه انجام می شود که از کارشناسان پزشکی و بیومکانیک ورزشی تشکیل شده است.
'پیتر فان دیولیت' مدیر علمی و پزشکی کمیته بین المللی پارالمپیک در این رابطه گفت : هدف ما اطمینان از این مسئله است که ورزشکاران در یک دسته شانس مساوی برای کسب مدال طلا داشته باشند.
وی افزود: ما قبلا ورزشکاران را براساس ناتوانی آنهاارزیابی کرده ایم واین افراداکنون بامعلولیت های متفاوت اما دریک سطح می توانند با یکدیگر به رقابت بپردازند. برای مثال آنهایی که ازهردو پا قطع عضوهستندوافرادی که از هر دو پا فلج هستند(عملا هیچ پایی ندارند) می توانند در مسابقات دوی با ویلچر با هم رقابت کنند چون هر دو گروه برای راندن ویلچر باید از دست هایشان استفاده کنند. در این گروه تفاوت فقط بر اساس سن و وزن خواهد بود.
دربازی های لندن ورزشکاران معلول ذهنی هم حضور خواهند داشت.این رقابت ها پس از رسوایی که توسط تیم اسپانیا به بار آمد، در دو دوره گذشته برگزار نشد. تیم معلولان ذهنی بسکتبال اسپانیا درحالی توانست عنوان قهرمانی را به دست بیاورد که بعدا معلوم شد بیشتر بازیکنان آن چنین معلولیتی نداشتند.
فان دولیت گفت: دسته بندی ورزشکاران معلول ذهنی از آن به بعد کاملا تغییر کرده است و اکنون بر اساس معیارهای سخت تری مثل ارزیابی روانی و ذهنی صورت می گیرد.
کارشناسان می گویند: این سیستم با توجه به اینکه مسوولان تجربه بیشتری در زمینه ورزش های پارالمپیک کسب می کنند، مدام در حال تحول است.
حتی ورزشکاران نیز معتقدند که سیستم دسته بندی آنها همواره به یک شکل نیست.
'حنا کاکرافت' ویلچرران بریتانیایی که در دسته ورزشکاران فلج و آسیب های مغزی قرار گرفته است از جمله افرادی است که همواره نسبت به دسته بندی درست ورزشکاران تردید داشته است اما از سیستم کنونی راضی به نظر می رسد چون از زمانی که دو قسمت از مغزش آسیب دیده حتی نمی تواند بند کفش هایش را ببندد.
وی گفت: گاهی از طبقه بندی ورزشکاران پارالمپیکی تعجب می کنم اما قضاوت در این باره بدون دانستن داستان کامل آنها امکان پذیر نیست.
هرکدام از 20 رشته ورزشی پارالمپیک قوانین خودش را دارد. برای مثال ورزشکاران در دو و میدانی بر اساس ناتوانی و شدت معلولیتشان دسته بندی می شوند. در رشته های دیگر مثل جودو و فوتبال پنج نفره، فقط ورزشکاران نابینا می توانند شرکت کنند.
شنا یکی از چندین رشته ورزشی است که همه ورزشکاران از قطع عضو، فلج مغزی، آسیب های طناب نخاعی وناتوانی های دیگر می توانند در آن شرکت کنند و با هم به رقابت بپردازند.
اما تفاوت هایی در خط شروع آنها وجود خواهد داشت چراکه برخی قد کوتاهی دارند (دارفیسم)، برخی اندام تحتانی ندارند و تعدادی فلج مغزی هستند که اگرچه به افراد سالم شباهت دارند اما مشکلات حرکتی دارند.
ورزشکارانی که فلج مغزی هستند برای هماهنگ کردن ماهیچه های خود برای شنا باید بیشتر تلاش کنند و دارفیسم ها در آب سطح بالایی از کشش را دارند اما از تعادل بهتری برخوردارند.
فان دولیت گفت: دسته بندی ورزشکاران یک رشته ورزشی منحصر به فرد پارالمپیکی است که انجام آن برای برگزاری رقابتی عادلانه ضروری است. از نظر من دسته بندی درست ورزشکاران به اندازه دوپینگ اهمیت دارد.